Kleine Melm, dat is bij Zwarte Willem
(zeggen de Soesters)

Bron: De Maand van Hemus, mei 2004 - auteur: Piet Hilhorst

Materiaalcommissaris Hans Meijer vroeg mij één minuut voor de plechtigheid de nieuwe C2x+ te dopen. De boten van Hemus krijgen een naam die betrekking heeft op een plaatselijke locatie, zoals De Kleine Melm. De naam van de nieuwe C2x+: Zwarte Willem. Ik haalde snel wat losse herinneringen op. Waarom ik? Ik ben waarschijnlijk een van de weinige Hemusleden die iets van Zwarte Willem af weet.

Kroegbaas
Zwarte Willem was de kroegbaas en veerman. Hij had een roeiboot, maar zijn veer was waarachtig een pontje dat met een strak gespannen ketting naar de overkant gehaakt werd. Het steigertje tegenover de Kleine Melm is nog een overblijfsel uit het veerpont-tijdperk. Zwarte Willem is voor de echte Soester de naam voor De Kleine Melm. Dus ook een locatienaam. Zat je vader vroeger bij Zwarte Willem, dan wist zeker dat hij enigszins aangeschoten thuis kwam. Ik spreek nu van de jaren tot 1952.


Zwemwedstrijd Baarn - Zwarte Willem
Zo herinnerde ik mij de verhalen over de zwemwedstrijden die gehouden werden van het Baarnse Badhuis (naast de Baarnse roeiclub) over de Eem naar Zwarte Willem - de Kleine Melm dus - waar dan vooral de Soester boerenjongens aan meededen.
Deze herinnering bracht mij op het onvergetelijke moment dat ik - in 1948! - op mijn vaders rug door de Eem zwom, vanaf de Grote Melm naar het Zure Eind (gemaal Zeldert).
Toen was de Eem nog een uitstekende zwemrivier, en dat bleef zij tot midden jaren vijftig, de tijd dat wij als Soester jeugd bij de Grote Melm overzwommen naar de Waai, dat is de plas die nu zichtbaar is als je bij het wisselvlot de dijk oploopt en in de richting van Baarn kijkt.

Vuil en schoner
Daarna, in de jaren zestig en zeventig werd de Eem steeds zwarter en als je het midden jaren zeventig waagde in de Eem te vallen moest je direct naar het ziekenhuis. Toen ik acht jaar geleden leerde roeien bij Hemus had ik nog steeds een geweldige angst om om te gaan, want de Eem had bij mij het schrikbeeld van een open riool nog niet verloren.
Nog steeds ben ik er verbaasd over hoe laconiek de jongere generatie zich laat omgaan met de roeiboten. Ik heb altijd gezegd: als ik omga dan is het gebeurd met mijn roeicarrière.
Tijdens de doopplechtigheid kwam ik erachter dat ik ineens over zaken sprak van een halve eeuw terug. Wat kan het leuk zijn om oud en jong tergelijkertijd te zijn en daardoor ineens zo'n historische figuur als Zwarte Willem weer levend te zien worden. Vaar ze!
terug